Καρυάτιδες, πλεξούδες και άλλα Hair Stories από την αρχαιότητα

 

Εδώ και δυόμιση χιλιάδες χρόνια οι Καρυάτιδες ατενίζουν τον Παρθενώνα και την Αθήνα από τη νότια πρόσταση του Ερεχθείου. Ξεχωριστά δουλεμένες με παριανό μάρμαρο και προσαρμοσμένες σε πλάκες από γκρίζο ελευσινιακό λίθο, οι 5 Κόρες που – κατά την πειστικότερη εξήγηση – απέδιδαν τιμές στον ένδοξο νεκρό Βασιλιά Κέκροπα της Αθήνας παρουσιάζουν και διαφορετικό χτένισμα.

Τα χτενίσματα των Καρυάτιδων τους ήταν έμπνευση του γλύπτη που τις δημιούργησε ή προέρχονταν από πραγματικές γυναίκες της εποχής; Αυτή ήταν η ερώτηση που γεννήθηκε στην δρ. Σουάμπ όταν είδε το 2007σε μια έκθεση φωτογραφίες που απεικόνιζαν τις Καρυάτιδες. Κάπως έτσι, λοιπόν, η καθηγήτρια του πανεπιστημίου Φέρφιλντ, στο Κονέκτικατ των Ηνωμένων Πολιτειών και ειδικός στην ελληνική και ρωμαϊκή τέχνη και αρχαιολογία αποφάσισε να οργανώσει ένα πείραμα για να δοκιμάσει τα χτενίσματα, σε συνεργασία με την κομμώτρια Μιλέξι Τόρρες και έξι φοιτήτριες από το Πανεπιστήμιο του Φέρφιλντ με μακριά και πυκνά μαλλιά οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν ως μοντέλα.

Μετά από προσεκτική παρατήρηση, η δρ. Σουάμπ συνειδητοποίησε ότι τα χτενίσματα διέφεραν το ένα από το άλλο, ωστόσο, βασίζονταν σε ένα βασικό πρότυπο. Το αποτέλεσμα στα μαλλιά των κοριτσιών απέδειξε ότι τα χτενίσματα που κοσμούσαν την κόμη των Καρυάτιδων είχαν και αυτά με τη σειρά τους προέλθει από πραγματικές γυναίκες της εποχής. Για κάθε κόμμωση χρειάστηκε περίπου μια ώρα και σίγουρα στην αρχαία εποχή η κάθε Κόρη θα είχε τη βοήθεια θεραπαινίδων.

«Αν και είναι πολύ απλά, μοιάζουν περίπλοκα», ανέφερε η Σουάμπ σχετικά με τα χτενίσματα των Καρυάτιδων. Οι έξι φοιτήτριες που συμμετείχαν στο πείραμα ένιωσαν ένα διαφορετικό είδος σύνδεσης με τον αρχαίο κόσμο.  «Κατάλαβα ότι υπήρχαν ζωντανοί άνθρωποι εκείνη την εποχή. Δεν ήταν πια μια περίοδος της αρχαίας ιστορίας», είπε μία από αυτές, η Άμπερ Νόβακ.

 

ΤΑ ΠΕΡΙΠΟΙΗΜΕΝΑ ΜΑΛΛΙΑ ΗΤΑΝ ΣΥΜΒΟΛΟ

Τα μαλλιά συμβόλιζαν την πνευματική ακτινοβολία και την ταξική προέλευση των ανθρώπων. Μια αρχόντισσα φρόντιζε να φτιάχνει μπούκλες και να στεφανώνει μ’ αυτές το κεφάλι της, στο οποίο έπρεπε να δείχνει φροντίδα και ευφροσύνη. Η ατημελησία σήμαινε φτώχια και έδειχνε δράμα, πάθος, αγωνία, καταστάσεις που φανέρωναν ψυχική αδυναμία και ανισορροπία. Αντίθετα τα διάφορα περίτεχνα χωρίσματα, το κατσάρωμα των μαλλιών (που το έκαναν με ελάσματα χρυσά και αργότερα χάλκινα, τους ”σφηκωτήρες”) δήλωναν γνώση, επιδεξιότητα, διάθεση χρόνου, κοινωνική άνεση και καλλιέργεια.

Μια ακόμη μόδα της εποχής ήταν οι περίτεχνες πλεξούδες και οι κότσοι, τα οποία στερεώνονταν με καρφίδες (τσιμπιδάκια). Η διακόσμηση τους περιλάμβανε λουλούδια, υφάσματα και κοσμήματα. Η χτένα ήταν το must-have αξεσουάρ των γυναικών και ήταν κατασκευασμένη από μόλυβδο. Οι ελεύθερες γυναίκες συνήθως είχαν μακριά μαλλιά, αφού τα κοντό στυλ μαλλιών φοριούνταν κυρίως από δούλες, ή όταν οι γυναίκες πενθούσαν για ένα δικό τους πρόσωπο.

 

ΟΙ ΒΑΦΕΣ & Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΓΙΑ ΤΟ ΞΑΝΘΟ

Η πιο γνωστή και αγαπημένη βαφή, το trend της εποχής αν θέλετε, ήταν η βαφή με χέvνα πασπαλισμένη με χρυσό. Αν ήθελαν μαύρο χρώμα, τότε χρησιμοποιούσαν διάφορα εκχυλίσματα από λαχανικά ή λειχήνες σε αποσύνθεση! Από τις ιστορικές πηγές που υπάρχουν, μαθαίνουμε ότι για να πετύχουν ειδικές αποχρώσεις χρησιμοποιούσαν τους μπλε καρπούς της μυρτιάς, τριμμένη κουφοξυλιά, βρασμένα φύλα φασκομηλιάς, ή ακόμα και καρπούς του βάτου.

Όπως ακριβώς και σήμερα, στην αρχαία Ελλάδα δημοφιλές χρώμα ήταν το ξανθό. Τη συνταγή όμως για το πως πετύχαιναν το χρώμα, δεν την γνωρίζουμε. Μια μαρτυρία του αρχαίου Έλληνα συγγραφέα Μέναδρου (Αθήνα, 342-292 π.Χ.) αναφέρει ότι το ξάνοιγμα προϋπόθετε έκθεση των μαλλιών στον ήλιο για κάποιες ώρες μετά το λούσιμο και το πέρασμα με μια συγκεκριμένη αλοιφή. Πιθανά η συνταγή αυτή να ήταν η ίδια με αυτή που διασώζεται ως μαρτυρία από τον 1ο αιώνα : «Πάρε στεγνά cauls από την Ανατολή, τριψ’ τα μέχρι να γίνουν σκόνη και ανακάτεψε με ίση ποσότητα κρόκου βρασμένου αβγού και αφού ολοκληρώσεις ανακάτεψε με άγριο μέλι. Άπλωσέ το στο κεφάλι το απόγευμα και τύλιξε το κεφάλι με μαντήλι. Το επόμενο πρωί λούσε τα μαλλιά με ελαιόλαδο και σαπούνισε με καθαρό νερό. Όλα με προσοχή για να μην πάθεις έγκαυμα από τον ήλιο».

 

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΧΟΠΤΩΣΗ

Για την τριχόπτωση χρησιμοποιούσαν Αλόη με κρασί και τιθύμαλλο δενδρίτη. Για την πρόληψη της τριχόπτωσης χρησιμοποιούσαν μείγμα από λάβδανο και σμύρνα ενώ για την κάλυψη των λευκών (γκριζάρισμα) έκαναν μασάζ με λίπος αρκούδας ή επάλειψη με αλοιφή από σκουλήκια. Για την ελαστικότητα των μαλλιών έβαζαν λάδι ελιάς, ή μπουμπούκια δάφνης και κέδρου. Τα μαλλιά τους οι γυναίκες τα φρόντιζαν από μόνες τους και τα χτένιζαν πολλές φορές την ημέρα με την βοήθεια δούλων, ή φιλενάδων τους. Τα extensions της εποχής, ή οι περούκες, εμφανίστηκαν στην Αρχαία Ελλάδα αλλά δεν ήταν πολύ διαδεδομένα στη χρήση τους.


ΤΑ «ΚΟΜΜΩΤΗΡΙΑ» ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Σαφώς, υπήρχαν και κομμωτήρια! Ήταν ειδικοί χώροι τους οποίους επισκέπτονταν για να κουρέψουν τα μαλλιά τους, να τα βάψουν, ή να τα χτενίσουν. Αντί για πιστολάκια, οι τριχοβάτριες χρησιμοποιούσαν τους βοστρυχωρήτες, εργαλεία τα οποία έβαζαν στην φωτιά και μέσω της ιδιαίτερης κατασκευής τους, έβγαλαν αέρα. Μην ρωτήσετε το πώς! Με αυτό το εργαλείο, το πιστολάκι της εποχής, πετύχαιναν θεαματικά αποτελέσματα. Επίσης, υπήρχαν και ψαλίδια, τα οποία είχαν την αντίστοιχη δουλειά με τα σημερινά. Οι μπούκλες οι κυματισμοί και το κατσάρωμα των μαλλιών γινόταν με ένα ειδικό εργαλείο που λεγόταν καλαμιστήρας, το οποίο ήταν μια χάλκινη ή μεταλλική ράβδος.

 

 

No Comments Yet

Comments are closed

ΓΡΑΦΤΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΤΟΥ MY EXTENSION