COVER STORY (part II): Σπάσε τη Σιωπή – Το δικό μας #MeToo

Τα όσα με θάρρος αποκάλυψε η χρυσή Ολυμπιονίκης Σοφία Μπεκατώρου, δίνουν την αφορμή για μια θλιβερή και συνάμα θαρραλέα αναδρομή στις περιπτώσεις όπου γυναίκες παρενοχλήθηκαν ή κακοποιήθηκαν σεξουαλικά στον βωμό της τοξικής αρρενωπότητας. Το ελληνικό #MeToo εκρήγνυται και ποτέ δεν είναι αργά για να σπάσει η σιωπή.

Από τον Πάνο Μπόμπολα

 

Τόσο ο χώρος του αθλητισμού όσο και ο λαμπερός κόσμος της showbiz κρύβουν αδιανόητη σαπίλα. Κοινό τους σημείο είναι η εξουσία που βρίσκεται στα χέρια διεφθαρμένων, μια εξουσία-εργαλείο εκμετάλλευσης απέναντι σε αθώα κορίτσια που απλά φιλοδοξούν να κάνουν καριέρα σε αυτό που αγαπούν. Και με τη λέξη «εκμετάλλευση» δεν εννοούμε αποκλειστικά τη σεξουαλική, αλλά και τη ψυχολογική-κοινωνική-εργασιακή κακοποίηση. Οι περισσότερες γυναίκες που διαβάζουν τώρα αυτές τις γραμμές, καταλαβαίνουν…

photo: Rodnae Productions – pexels

Εκτός από θλιβερή, η αναδρομή σε τέτοιου είδους περιστατικά μπορεί, όμως, να οδηγήσει και σε αισιόδοξα συμπεράσματα. Για παράδειγμα, το τεράστιο Κίνημα #MeToo που ξέσπασε τις ΗΠΑ το 2017 και μέχρι σήμερα ξεμπροστιάζει και φυλακίζει σεξουαλικούς θηρευτές όπως ο μεγαλοπαραγωγός του Hollywood, Harvey Weinstein. Η αισιοδοξία έγκειται στο γεγονός ότι ένα θύμα που ντρέπεται ή φοβάται να καταγγείλει την πικρή εμπειρία του, παίρνει θάρρος από τις αποκαλύψεις παρόμοιων εμπειριών και τολμάει.

 

Ο μύθος της Μέδουσας και η Βουγιουκλάκη

Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή. Και συγκεκριμένα από το στερεότυπο που διδαχτήκαμε μέσω της Ελληνικής Μυθολογίας. Έχετε ακουστά τον Μύθο της Μέδουσας; Η πανέμορφη γοργόνα ήταν στο στόχαστρο του θεού Ποσειδώνα. Αυτός την κυνηγούσε, αλλά αυτή δεν ήθελε. Τελικά, ο παντοδύναμος θεός της θάλασσας μεταμορφώθηκε σε άλογο και ενώθηκε (δια της βίας) μαζί της μέσα σε ναό της Αθηνάς. Και τι έκανε η πάνσοφη θεά Αθηνά για να εκδικηθεί τη βεβήλωση του ναού της; Μεταμόρφωσε τη Μέδουσα σε ένα δολοφονικό τέρας με φίδια αντί για μαλλιά, αφήνοντας τον Ποσειδώνα στην ησυχία του. Παρόμοια κατάληξη έχουν και πολλές από τις «περιπέτειες» του τοξικά αρρενωπού Δία σε όλη την έκταση της αρχαιοελληνικής παράδοσης.

Η «εκπαίδευση» της κοινής γνώμης με ιστορίες του τύπου «τα ‘θελε και τα ‘παθε» (όπου τελικά φαντάζει φυσιολογικό να τιμωρείται το θύμα και όχι ο θύτης), δεν έχουν τελειωμό. Στη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου, ανάμεσα σε δεκάδες παραδείγματα, ξεχωρίζουμε την ταινία «Χτυποκάρδια στο Θρανίο» όπου βλέπουμε να είναι κοινωνικά αποδεκτός ο γάμος ενός γκριζαρισμένου 40άρη γιατρού με μια 17χρονη μαθήτρια. Καμία αντίρρηση από τη μικροαστική κοινωνία μας, καμία ένσταση για το πρότυπο που θέλει τη «χαζοχαρούμενη μαθητριούλα» να γοητεύεται από το κύρος και την αρρενωπότητα του ανδρός.

 

Σοφία και Νάντια

Το αθλητικό περιβάλλον έχει αναγνωριστεί ως ένας μικρόκοσμος σεξουαλικής παρενόχλησης και επίθεσης. Χωρίς αμφιβολία, αποτελεί γόνιμο έδαφος για σεξουαλική παρενόχληση και επίθεση, καθώς άνδρες με κύρος και εξουσία έχουν πρόσβαση σε νέους ανθρώπους. Τα σκάνδαλα Jerry Sandusky και Larry Nassar της τελευταίας δεκαετίας έχουν φωτίσει την οδυνηρή πραγματικότητα ότι έφηβοι αθλητές και αθλήτριες, είναι ευάλωτοι σε σεξουαλική επίθεση από μορφές που μιμούνται και εμπιστεύονται.

Η σεξουαλική βία που διαπράχθηκε από παράγοντες, προπονητές ή άλλους συνοδούς αθλητικών αποστολών (ο Nassar ήταν ο γιατρός της Ολυμπιακής Ομάδας Γυμναστικής των ΗΠΑ), αποδεικνύει ότι άνθρωποι σε θέσεις εξουσίας, στους οποίους δόθηκε πλήρης πρόσβαση σε νεαρούς αθλητές, καταχράστηκαν τη δύναμή τους. Μερικά από τα πιο ανησυχητικά περιστατικά αφορούν σε σεξουαλικές πράξεις με ανηλίκους και έχουν προκαλέσει δια βίου τραύματα στα θύματα.

Η πρώτη φορά που συζητήθηκε σε ευρεία κλίμακα ένα τέτοιο περιστατικό στον χώρο του αθλητισμού ήταν το 1990, όταν η κορυφαία Ρουμάνα γυμνάστρια Νάντια Κομανέτσι έβγαλε στη φόρα τη σεξουαλική κακοποίηση που αναγκαζόταν να υποστεί για πολλά χρόνια. Φυλακισμένη στο καθεστώς του Νικολάι Τσαουσέσκου και απομονωμένη από τον υπόλοιπο κόσμο, η Κομανέτσι συμμετείχε σε διεθνείς αγώνες, κέρδιζε τα πάντα και μετά ξανακλεινόταν στο «κλουβί» της όπου εκεί την κακοποιούσε ο γιος του Τσαουσέσκου. Αυτό συνέβαινε από το 1978 μέχρι τον Νοέμβριο του 1989 όταν απέδρασε από τη Ρουμανία και ζήτησε πολιτικό άσυλο στη Δύση.

Στην περίπτωση της Σοφίας Μπεκατώρου έχουμε να κάνουμε με έναν επί 24 χρόνια μεγαλοπαράγοντα της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας. Η χρυσή Ολυμπιονίκης μας, τόλμησε ύστερα από χρόνια να καταγγείλει τη σεξουαλική επίθεση που δέχτηκε από αυτόν, ανοίγοντας τον δρόμο και σε άλλες αθλήτριες να κάνουν το ίδιο. Γιατί υπάρχουν πολλές που έχουν υποστεί παρόμοια κακοποίηση και -μέχρι σήμερα- δεν μπορούσαν καν να το πουν, ακόμα και στους δικούς τους ανθρώπους. Όλοι οι ψυχολόγοι συμφωνούν ότι είναι υπερβολικά δύσκολο να παραδεχτείς και να καταγγείλεις την κακοποίηση που έχεις υποστεί, επειδή, όταν το κάνεις, ουσιαστικά το ξαναζείς. Και κανείς δεν θέλει να το ξαναζήσει!

photo: Viktoria Slowikowska – pexels


Η επανάσταση του #
MeToo

Το #MeToo δεν είναι απλά ένα hashtag στον κόσμο των social media. Είναι ένα κίνημα που το 2017 τάραξε συθέμελα τον κόσμο της showbiz, αρχικά στις ΗΠΑ και ύστερα σε ολόκληρο τον κόσμο.

Γυναίκες που τόλμησαν, αποκάλυψαν τη σεξουαλική κακοποίηση που υπέστησαν για δεκαετίες στα χέρια του μεγιστάνα του Hollywood, Harvey Weinstein. Σαν χιονοστιβάδα, οι καταγγελίες διαδέχονταν η μία την άλλη. Από την Gwyneth Paltrow και την Angelina Jolie μέχρι ηθοποιούς μικρότερης αναγνωρισιμότητας, η μία γυναίκα έπαιρνε θάρρος από την προηγούμενη που έσπαγε τη σιωπή της και, τελικά, αποκαλύφθηκε ένα ολόκληρο κύκλωμα ανδρών με κύρος που χρησιμοποιούσαν τη δύναμή τους για να εκμεταλλεύονται σεξουαλικά τα θύματά τους. Εκτός του Weinstein, στον κατάλογο των sexual predators βρέθηκαν οι Bill O’Reilly, Kevin Spacey, Tom Brokaw, Bill Cosby, Matt Lauer και πολλοί ακόμα.

Το #MeToo έχει επιφέρει, επιτέλους, την απαραίτητη προσοχή των μέσων ενημέρωσης στο πρόβλημα της σεξουαλικής παρενόχλησης. Ένα πρόβλημα που υπάρχει όσο η τοξική αρρενωπότητα είναι κοινωνικά αποδεκτή και περνάει απαρατήρητη ή/και ατιμώρητη.

 

Επιτέλους, σπάει η σιωπή και στην Ελλάδα

Αυτήν την εποχή, και με αφορμή τη φρικτή εμπειρία της Σοφίας Μπεκατώρου, η ελληνική κοινωνία έχει την ευκαιρία να διαφωτιστεί σχετικά με το θέμα της σεξουαλικής κακοποίησης, το οποίο παραμένει ταμπού για πολλούς. Οι αποκαλύψεις έχουν αρχίσει και στα μέρη μας, καθώς πολλοί αθλητές και αθλήτριες παίρνουν το θάρρος να μιλήσουν.

Ο χρυσός Ολυμπιονίκης Νίκος Κακλαμανάκης κατήγγειλε πως έχει δεχθεί δύο φορές απειλές για τη ζωή του ώστε να μην αποκαλύψει πράγματα που είδε! Η ίδια η Σοφία, στη συνάντησή της με την Πρόεδρο της Δημοκρατίας, δήλωσε ότι η περίπτωσή της δεν είναι ένα μεμονωμένο ζήτημα που αφορά μόνο την ίδια, αλλά μέρος ενός συνολικού και χρόνιου προβλήματος που αφορά στην κατάχρηση εξουσίας. Προανήγγειλε, επίσης, ότι οι αθλητές και οι αθλήτριες που έχουν καταθέσει ζητήματα σεξουαλικής παρενόχλησης και κακοποίησης καθώς και άλλες επικίνδυνες συμπεριφορές, συνασπίζονται και θα έχουν κοινή νομική εκπροσώπηση.

Η σιωπή σπάει!

 

 

 

 

 

No Comments Yet

Comments are closed

NDM Publications

Καλλινίκου 2, πλ. Κολιάτσου

τ.κ. 11254

21 5550 9843

info@myextension.gr

ΓΡΑΦΤΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΤΟΥ MY EXTENSION